Post

Türkiye'nin Hizmet İhracatı

Hizmet sektörü, hem gelişmiş ülkelerin hem de gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerinde önemli bir yere sahiptir. Hizmet sektörü, ülke ekonomisine katkı, döviz girdisi ve istihdam sağlar. Türkiye’de de hizmet sektörünün her zaman gayri safi yurt içi hasıladaki payı yüksek olmuştur. Aynı hizmet sektöründeki gibi hizmet ihracatının da ekonomideki katkısı büyüktür. Hizmet ihracatı, sağladığı döviz girdisi sayesinde cari açığın kapanmasına katkı sağlar.

Hizmet ihracatı ile ilgili daha detaylı bilgi için daha önce paylaştığımız Hizmet İhracat Nedir? Blog yazımızı inceleyebilirsiniz.

Bu blog yazımızda ise Türkiye’nin Hizmet ihracatı ile ilgili verilerini detaylı olarak yıllara göre inceleyeceğiz. Aynı zamanda hizmet ihracatı içerisinde yer alan sektörlerin dağılımlarını ve yıllara göre ihracat değerlerini de bu yazımızda bulabileceksiniz.


Yukarıdaki tabloda 2007’den 2018’e kadar gerçekleşen hizmet ihracatı ve hizmet ithalatı rakamlarını dolar cinsinden bulabilirsiniz.

Uluslararası Ticaret Merkezi (ITC) VE TÜİK verilerine dayanılarak, Türkiye'nin hizmet sektörü, 2018 yılında bir önceki yılla kıyaslandığında yüzde 11 artışla 48,8 Milyar ABD Doları seviyesine çıkmıştır. 2017 yılında hizmet sektöründe 20 Milyar ABD Doları dış ticaret fazlası veren Türkiye, 2018 yılında yüzde 27 artışla 25,4 Milyar ABD Doları dış ticaret fazlası vererek ülke ekonomisine ciddi katkı sağlamıştır.

2007’den 2018’e kadar olan hizmet ihracatını, ithalatını ve dış ticaret dengesini aşağıda yer alan grafikte de detaylı olarak inceleyebiliriz.


Özellikle 2009-2014 yılları arasında hizmet ihracatında düzenli bir artış olduğunu görüyoruz. 2009 yılında 36 Milyar Dolar olan hizmet ihracatı 2014 yılına gelindiğinde 52 Milyar Dolar değerine ulaşmıştır. Ancak 2015 ve 2016 yıllarında hizmet ihracatında azalma yaşanmıştır. 2015 yılında 47 Milyar Dolar, 2016 yılında ise 38 Milyar Dolar hizmet ihracatı gerçekleşmiştir.

 

Hizmet ihracatında yaşanan bu düşüş sadece hizmet ihracatı için veya sadece Türkiye için geçerli değildir. Aynı zamanda küresel piyasalarda 2015 – 2016 yılları arasında dünya ticaretinde bir küçülme yaşanmıştır. Bu küçülmede para birimleri arasındaki dalgalanmanın da etkisi olmuştur. Euro, Sterlin, Yen 2015 ve 2016’da dolar karşısında değer kaybetmiş ve ülkelerin kendi para birimi cinsinden yaptıkları ihracat değerinin dolar karşılığı azalmıştır. Ortadoğu’daki siyasal krizler ve petrol fiyatlarındaki düşüş, OPEC ülkelerinin Türkiye’den talep ettikleri mal ve hizmet ihracatının azalmasına neden olmuştur. Aynı zamanda Rusya - Ukrayna ve Türkiye – Rusya ilişkilerinde yaşanan siyasal olaylar nedeniyle de mal ve hizmet taleplerinde düşüş yaşanmıştır.

2016 yılı sonrası mal ihracatına paralel olarak hizmet ihracatında da düzenli bir artış yaşandığını görüyoruz. 

Hizmet ihracatının alt kategorilerini incelediğimiz ve yıllara göre düzenlenmiş verileri aşağıdaki tabloda bulabilirsiniz.


Hizmet ihracatını alt kategoriler bazında incelediğimizde, 2018 yılında ilk sırayı 25 Milyar Dolar ihracat değeri ile Seyahat ve Turizm sektörü alıyor. İkinci sırada ise 17,5 Milyar Dolar ihracat değeri ile Taşımacılık sektörü bulunmaktadır.

Seyahat ve Turizm sektörü ihracatının kişisel ve iş amaçlı dağılımını ve ihracat değerlerini aşağıdaki tabloda görebiliriz. 2018 yılında toplam değeri 25 Milyar Dolar olan Seyahat ve Turizm sektörü ihracatının 22 Milyar Dolarını kişisel amaçla yapılan seyahat ve turizm harcamaları oluştururken, yaklaşık 3 Milyar Dolarlık kısmını da iş amaçlı yapılan seyahat ve turizm harcamaları oluşturmaktadır.


Hizmet sektöründe göze çarpan bir diğer önemli sektör de ikinci sırada yer alan Taşımacılık sektörüdür. Taşımacılık sektörü, 2018 yılında toplam 17 Milyar Dolar ihracat rakamına ulaşmıştır. Aşağıdaki tabloda Taşımacılık sektörü ihracatı ile ilgili detayları bulabilirsiniz.


Türkiye’nin Taşımacılık sektörü ihracatının büyük bir bölümünü Hava Taşımacılığı oluşturmaktadır. 2018 yılında Hava Taşımacılığının toplam ihracat değeri 13,7 Milyar Dolar olarak gerçekleşmiştir. Aynı zamanda 2018 yılında toplamda 17,6 Milyar Dolar olan Taşımacılık Hizmeti ihracatının yaklaşık 12 Milyar Doları, yolcu taşımacılığında gerçekleşirken, 3 Milyar Dolarlık kısmı yük taşımacılığı ihracatında gerçekleşmiştir.

 

Kaynak: Uluslarararası Ticaret Merkezi, TUİK, TİM,

Yrd. Doç. Dr. İbrahim HÜSEYNİ, Türkiye’de Kur Artışları İhracatı Neden Etkilemiyor? ,

Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi, Cilt 7, Sayı 1/1 (2017)

https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/313224

You May Also Like